... Коментарі вільні, але факти священні (Ч. Скотт) ...

Головне меню

Науково-практична Інтернет-конференція 20.04.2016 - Секція №4
Abstrakt
Tematem opracowania jest przedstawienie zagadnienia dotyczącego wspólnika jednoosobowej spółki z ograniczoną odpowiedzialnością jako jedynego członka zarządu tej spółki jak również zasygnalizowanie kwestii nadzoru w jednoosobowej spółce z ograniczona odpowiedzialnością (dalej sp. z o.o.). W skład zarządu spółki z o.o. mogą być powoływane osoby fizyczne będące wspólnikami spółki, jak i również osoby spoza ich grona dysponujące pełną zdolnością do czynności prawnych. W opracowaniu skupię się na jedynym wspólniku jednoosobowej sp. z o.o., który jest jednocześnie jedynym członkiem zarządu realizującym uprawnienia i ponoszącym odpowiedzialność w tym samym zakresie jak zarząd funkcjonujący w wieloosobowej sp. z o.o.
Słowa klucze: jednoosobowa spółka z o.o., zarząd, jedyny wspólnik

Abstract 
The theme of this paper is to present the issue of the sole shareholder in one-man limited liability company as the sole member of the board of the company as well as pointing to issues of supervision in one-man limited liability company. The board of the company may be appointed individuals which are shareholders of the company, as well as people from outside the group possessing full legal capacity. In this paper I will focus on sole shareholder of one-man limited liability company who is also the sole member of the board of implementing powers and will have the responsibility in the same range as the management company operating in limited liability company.
Key words: one-man limited liability company, board o the company, sole shareholder

Pozycja prawna zarządu w jednoosobowej spółce z o.o.
Zarząd zgodnie z obowiązującą regulacją prawną stanowi w spółce z o.o. organ obligatoryjny powołany do zarządzania i kierowania spółką, określany jest również mianem organu wykonawczo-zarządzającego [1, s. 394]. Zgodnie z art. 201 Kodeksu spółek handlowych (dalej KSH) prowadzi on sprawy spółki oraz reprezentuje ją na zewnątrz. Wskazać należy, iż kompetencje zarządu w zakresie prowadzenia spraw spółki nie zostały wymienione enumeratywnie w obowiązujących przepisach prawa. Wiąże się to z faktem, iż jego kompetencje mogą być rozszerzone w umowie spółki. Przyjmuje się zatem, iż zarząd ma kompetencje do prowadzenia spraw spółki. Oznacza to, iż podejmuje decyzje we wszystkich sprawach, które nie zostały wyraźnie zastrzeżone w obowiązujących przepisach prawa lub w umowie spółki do kompetencji innego organu spółki. Powyższe właśnie znalazło swój wyraz w ustawowej regulacji art. 201 § 1 KSH. 
W skład zarządu spółki mogą być powoływane osoby fizyczne będące wspólnikami spółki, jak i również osoby spoza ich grona dysponujące pełną zdolnością do czynności prawnych. Wyjątek od możliwości pełnienia funkcji członka zarządu dotyczy osób skazanych prawomocnym wyrokiem sądu za przestępstwa określone w przepisach rozdziałów XXXIII i XXXVII Kodeksu karnego i art. 591 KSH. Przepisy KSH nie precyzują liczby członków zarządu i daną kwefię pozostawiają do unormowania w umowie przez wspólników spółki [2, s. 406]. Zarząd zatem może składać się z większej liczby członków tworząc organ kolegialny, jak również z jednej osoby tworząc organ jednoosobowy. Nie ma zatem przeszkód, aby wspólnik spółki jednoosobowej był jedynym, bądź jednym z członków zarządu [3, s. 49]. 
W odniesieniu do jednoosobowej spółki z o.o., a ściślej rzecz ujmując do funkcjonującego w niej zarządu przepisy KSH nie zawierają szczególnych norm i odniesień. Wniosek zatem jest jednoznaczny, do zarządu jednoosobowej spółki z o.o. stosuje się w zasadzie wszystkie przepisy KSH odnoszące się do zarządu spółki z o.o. [4, s. 60]. Jedyny wspólnik spółki jednoosobowej, który jest jednocześnie jedynym członkiem zarządu realizuje uprawnienia i ponosi odpowiedzialność w tym samym zakresie co zarząd funkcjonujący w spółce wieloosobowej. Ważnym zaznaczenia jest jednak fakt, iż wykonywanie przez jedynego wspólnika funkcji jedynego członka zarządu spółki może nasuwać pewne trudności
i wątpliwości pojawiające się na tym tle [5, s. 171]. Najistotniejsze z nich dot. m.in. kwestii konfliktu interesów czyli tzw. „czynności prawnych dokonywanym z samym sobą”, jednakże te nie będą przedmiotem niniejszej pracy.
 
Reprezentacja i prowadzenie spraw spółki przez jedynego wspólnika 
Analizując kwestię reprezentacji i prowadzenia spraw spółki jednoosobowej należy odwołać się do przytoczonego wcześniej art. 201 § 1 KSH, który wskazuje, iż „zarząd prowadzi sprawy spółki i reprezentuje spółkę” [2, s. 406]. Przepis ten odnosi się do dwóch sfer aktywności zarządu w spółce z o.o. tj. prowadzenia spraw spółki, czyli podejmowania decyzji gospodarczych w spółce (materia stosunków wewnętrznych spółki) oraz reprezentacji spółki czyli składania i przyjmowania w imieniu spółki oświadczeń woli, czy też występowania przed sądami, organami administracji rządowej i samorządowej (materia stosunków zewnętrznych spółki) [6, s. 474]. Reprezentacja spółki stanowi w zasadzie wyłączną kompetencję zarządu na tle innych organów spółki z o.o. Członkowie zarządu, a więc organu osoby prawnej są z mocą art. 201 § 1 KSH oraz art. 205 KSH ustawowymi reprezentantami spółki (art. 96 KC) [7, s. 450]. Wyjątkowo tylko nie może reprezentować spółki z o.o. w umowie oraz sporze spółki z członkiem zarządu. Spółkę w takim przypadku reprezentuje rada nadzorcza lub pełnomocnik powołany uchwałą zgromadzenia wspólników (art. 210 § 1 KSH). We wszystkich innych sprawach zarząd może reprezentować spółkę. Prawa członka zarządu do reprezentowania spółki nie można ograniczyć ze skutkiem prawnym wobec osób trzecich (art. 204 § 1 KSH) [8, s. 285-286]. W zakresie prowadzenia spraw spółki sformułowanie „zarząd prowadzi sprawy spółki” zawarte w art. 201 § 1 KSH tworzy zasadę domniemania kompetencji. Innymi słowy do kompetencji zarządu w zakresie prowadzenia spraw należą te wszystkie kwestie, które są w sposób wyraźnie określony w przepisach prawa (art. 15, 228-230 KSH) oraz w postanowieniach umowy spółki z o.o. nie zostały wyraźnie przypisane do kompetencji innych organów spółki (tj. zgromadzenia wspólników, rady nadzorczej czy komisji rewizyjnej) [7, s. 451]. Domniemanie to nie zostało wyrażone wprost w przepisach KSH, ale doktryna jest zgodna co do tego, iż można je wywieść z art. 201 § 1 KSH [8, s. 285].
W jednoosobowej spółce z o.o., w której zarząd sprawuje jedyny wspólnik, kwestie reprezentacji oraz prowadzenia spraw spółki spoczywają właśnie na jego barkach, czyniąc go organem uprawnionym i zobowiązanym do ich sprawowania. Reprezentacja i prowadzenie spraw spółki jednoosobowej przez jedynego wspólnika nie posiada odrębnej, szczególnej regulacji prawnej. Wnioskować zatem należy, iż w tym przypadku zastosowanie będą miały obowiązujące, ogólne przepisy o reprezentacji dotyczące spółki z o.o. Odnosząc się w tym miejscu wyłącznie do czynności prawnych pomiędzy spółką jednoosobową a osobami trzecimi wskazuje się zgodnie w literaturze przedmiotu, iż ich stosowanie nie powoduje szczególnych problemów w praktyce [4, s. 63]. Inaczej natomiast kształtuje się kwestia tzw. czynności prawnych między jednoosobowym wspólnikiem a spółką.
Jedynym wyjątkiem od zasady z art. 201 § 1 KSH jest art. 162 KSH dotyczący reprezentacji jednoosobowej spółki z o.o. w organizacji. Zgodnie z treścią ostatniego przepisu „w spółce jednoosobowej w organizacji jedyny wspólnik nie ma prawa reprezentowania spółki. Nie dotyczy to zgłoszenia spółki do sądu rejestrowego” [9, s. 628]. Odwołując się do celu rozwiązania przyjętego w art. 162 KSH, jakim jest ochrona osób trzecich wchodzących w stosunki z jednoosobową spółką w organizacji, przyjąć należy, iż z dyspozycji powyższego artykułu wynika całkowity zakaz reprezentacji jedynego wspólnika spółki jednoosobowej w organizacji. Wskazuje się, iż reprezentacja w tym przypadku jest wyłączona w ścisłym znaczeniu tego słowa. Dotyczy ona zarówno reprezentacji czynnej jak i biernej, zarówno w charakterze pełnomocnika, jak i członka zarządu jednoosobowego oraz reprezentacji łącznej w ramach zarządu wieloosobowego [2, s. 338]. Inne niż jedyny wspólnik osoby mogą tym samym występować w charakterze pełnomocników utworzonej spółki jednoosobowej bez żadnych ograniczeń. Oznacza to, że mogą one reprezentować jednoosobową spółkę z o.o. w organizacji w takim samym zakresie, jak spółkę z o.o. w organizacji utworzoną w drodze umowy przez dwie lub więcej osób [7, s. 162].
Zdanie drugie art. 162 KSH formułuje wyjątek od zakazu w nim zawartego stwierdzając, iż nie dotyczy to zgłoszenia spółki do sądu rejestrowego. Wyjątek ten należy rozumieć szeroko, mianowicie jako prawo jedynego wspólnika do udziału w imieniu spółki w organizacji w całym postępowaniu sądowym związanym z zarejestrowaniem jednoosobowej spółki [4, s. 65]. Prawodawca powyższym przepisem ograniczył zakres reprezentowania spółki przez jedynego wspólnika tej spółki tylko do czynności związanych ze zgłoszeniem spółki do rejestru sądowego. Zakaz z art. 162 KSH nie stoi na przeszkodzie powołaniu jednoosobowego wspólnika do zarządu spółki. Wskazać w tym miejscu należy, iż zezwolenie jedynemu wspólnikowi na podjęcie czynności związanych z zarejestrowaniem spółki nie jest jednoznaczne z możliwością reprezentowania spółki. Zatem żeby jedyny wspólnik mógł dokonać zgłoszenia spółki do rejestru, musi najpierw uzyskać status członka zarządu spółki [7, s. 162]. Powyższe uregulowanie uzasadnione jest faktem, realizacji postanowień art. 163 pkt. 3 w zw. z art. 201 § 3 i 4 KSH, zezwalających jedynemu wspólnikowi w jednoosobowej spółce z o.o. w organizacji na dokonanie powyżej wskazanej czynności [2, s. 338]. 
Reasumując należy wskazać, iż poza jednym wyjątkiem z art. 162 KSH reprezentacja spółki jednoosobowej nie posiada szczególnej regulacji prawnej i należy odwoływać się do przepisów ogólnych o reprezentacji w spółce z o.o. [3, s. 49].

Konflikt interesów i zakaz konkurencji
Prezentując zagadnienie konfliktu interesów w jednoosobowej półce z o.o. odnieść się należy do zbadania kwestii istnienia bądź nie istnienia konfliktu interesów spółki i jej jedynego wspólnika. Jeżeli na samym wstępie przyjmiemy twierdzenie, iż konflikt interesów spółki i jej wspólnika jest cechą wpisaną w funkcjonowanie każdej spółki kapitałowej, to konstrukcja jednoosobowej spółki z o.o. zdaje się stwarzać idealne warunki dla nadużywania wskazanej formy prawnej spółki i pogłębiania omawianego konfliktu. Z drugiej jednak strony trudno z góry wykluczyć pogląd, iż właśnie w jednoosobowej spółce dochodzić będzie do zbieżności interesów spółki i jej jedynego wspólnika. Przemawiać za powyższym zdaje się pogląd, iż mimo formalnej oraz prawnej odrębności podmiotów to właśnie jedyny wspólnik pozostaje „ekonomicznym właścicielem” przedsiębiorstwa spółki. Interes spółki jednoosobowej, choć jest ona odrębną osobą prawną, winien zatem pokrywać się z interesem jedynego wspólnika. Powyższe stanowisko braku konfliktu interesów prezentował w doktrynie m.in. S. Buczkowski [5, s. 180]. W swoich poglądach autor ten wskazywał, iż o braku kolizji interesów można mówić tylko w odniesieniu do stosunku czysto wewnętrznego między spółką a jedynym wspólnikiem. Możliwość konfliktu interesów przewidywał natomiast w stosunku spółki do jej wierzycieli [10, s. 137]. Skorzystanie z prawnej formy spółki z ograniczoną odpowiedzialnością daje wspólnikowi przywilej braku odpowiedzialności, gdyż spółka jako odrębna osoba prawna odpowiada sama za swoje zobowiązania, wyłączając odpowiedzialność wspólników. Przywilej ten może zachęcić do podejmowania w ramach spółki kapitałowej czynności ze szkodą dla osób trzecich, przede wszystkim wierzycieli spółki. Jako przykład takiego działania można podać dokonywanie czynności polegających przesunięciach majątkowych między majątkiem spółki a majątkiem wspólnika spółki z pokrzywdzeniem wierzyciela spółki. W piśmiennictwie wskazuje się, iż konflikt interesów spółki i jej jedynego wspólnika należy rozumieć jako istnienie potencjalnego zagrożenia interesów przeze wszystkim wierzycieli spółki, również wierzycieli jedynego wspólnika. Wskazuje się w literaturze, iż konflikt we wskazanym powyżej ujęciu nie dotyczy wyłącznie spółek jednoosobowych, lecz w większym lub mniejszym stopniu istnieje w każdej spółce kapitałowej [5, s. 182]. Spółki jednoosobowe stwarzają możliwość skupienia w jednej osobie różnych funkcji korporacyjnych i dokonywania transakcji pomiędzy tą samą osobą występującą w różnych rolach, stając się podłożem istnienia powyższego konfliktu [11, s. 26]. Skupienie przez jedynego wspólnika wszystkich kompetencji w kierowaniu i zarządzaniu spółką przy jednoczesnym braku kontroli wewnętrznej dokonywanej przez wspólników daje szczególną możliwość nadużywania osobowości prawnej spółki. Przedstawiciele doktryny podjęli próbę sklasyfikowania typów konfliktów interesów spółki i wspólnika, przy jednoczesnym zaznaczeniu, iż w swych skutkach konflikt interesów jedynego wspólnika i spółki narusza interesy osób trzecich przeze wszystkim wierzycieli spółki. W doktrynie wymienia się trzy typy konfliktów interesów:
1) pośredni – dotyczy sytuacji, gdy w grę wchodzą interesy spółki i bliskich jedynego wspólnika,
2) frontalny – dotyczy sytuacji, gdy interesy spółki i jedynego wspólnika stają naprzeciw siebie,
3) równoległy – dotyczy sytuacji, gdy spółka i jedyny wspólnik występują obok siebie [5, s.184].
Typ pośredni konfliktów interesów ujawnia się w momencie, gdy stroną czynności prawnej podejmowanej przez spółkę są osoby bliskie jedynego wspólnika. Dotyczy to osób fizycznych związanych ze wspólnikiem węzłami pokrewieństwa, powinowactwa, przyjaźni bądź stosunku podległości lub kontroli. 
Z typem frontalnym mamy do czynienia, gdy spółka i jej jedyny wspólnik występują jako strony czynności prawnej o przeciwnych interesach. Sytuacja to ma miejsce w przypadku umowy sprzedaży, najmu, dzierżawy, gdzie każda ze stron dąży do maksymalizacji korzyści. Zaznaczyć jednak należy, iż zawarcie takiej umowy nie jest równoznaczne z naruszeniem formy prawnej spółki. Okazać się może, iż w wyniku tej umowy korzyści uzyskane przez wspólnika będą równoważne korzyściom uzyskanym przez spółkę. Ważne jest, aby każdy przypadek takiej czynności nie podlegał generalizacji, lecz wymagał odrębnej i szczegółowej analizy [5, s. 183-184].
Typ równoległy odnosi się do sytuacji, w której jedyny wspólnik i spółka występują w stałej lub okresowej konkurencji. Jako przykład należy wskazać prowadzenie przez wspólnika na własny rachunek i w swoim imieniu konkurencyjnej lub zbliżonej działalności gospodarczej do tej, którą prowadzi spółka. Wybór (zdaje się być tylko teoretyczny) jakiego dokonuje spółka np. przy zawarciu umowy sprzedaży pomiędzy osobą trzecią oferującą korzystniejsze warunki a jedynym wspólnikiem stawia ją w stan konfliktu interesów. Podkreślić w tym miejscu należy, iż konflikt równoległy i frontalny ma charakter majątkowy natomiast pośredni – moralny [5, s. 184].
Kilku uwag ponadto wymaga przedstawienie kwestii zakazu konkurencji. Artykuł 211 KSH, który stanowi, iż „członek zarządu nie może bez zgody spółki zajmować się interesami konkurencyjnymi, ani też uczestniczyć w spółce konkrecyjnej jako wspólnik spółki cywilnej, spółki osobowej lub jako członek organu spółki kapitałowej bądź uczestniczyć w innej konkurencyjnej osobie prawnej jako członek organu. Zakaz ten obejmuje także udział w konkurencyjnej spółce kapitałowej w przypadku posiadania przez członka zarządu co najmniej 10%”. Paragraf drugi tego artykuły wskazuje, iż zgody na działalność konkurencyjną udziela organ uprawniony do powołania zarządu, jeżeli umowa spółki nie stanowi inaczej. Na tle powyższego przepisu powstała wątpliwość czy artykuł ten znajdzie zastosowanie w przypadku gdy jedyny wspólnik pełni również funkcję zarządu spółki i istnieje obawa, że będzie on udzielał zgody „samemu sobie” [4, s. 61]. Rozpatrując ową kwestię należy odwołać się do powoływanego wcześniej § 2 art. 211 KSH. W świetle tej regulacji należy rozpatrzyć czy organem uprawnionym do powoływania zarządu jest zgromadzenie wspólników, czy też na mocy umowy spółki uprawnienie to zostało przekazane radzie nadzorczej. W przypadku, gdy powołanie zarządu w spółce jednoosobowej należy do zgromadzenia wspólników, art. 211 KSH staje się bezprzedmiotowy tzn. zakaz konkurencji nie dotyczy jedynego wspólnika pełniącego również funkcję członka zarządu. Działanie takie polegające na udzieleniu zgody „samemu sobie” byłoby całkowicie pozbawione sensu. Inaczej natomiast sytuacja przedstawia się, gdy w jednoosobowej spółce powołana zostanie rada nadzorcza, stanowiąca w tym przypadku organ fakultatywny. Jeżeli wówczas na mocy umowy spółki rada nadzorcza zostanie upoważniona do powoływania zarządu, to udzielenie zgody na uchylenie w stosunku do jedynego wspólnika zakazu konkurencji leży w jej kompetencjach i to ona w imieniu spółki uchyli powyższy zakaz bądź nie [4, s. 62]. 
Konkludując, zakaz konkurencji jedynego wspólnika pełniącego funkcje zarządu obowiązuje tylko wówczas, gdy w spółce działa rada nadzorcza upoważniona do powoływania zarządu [3, s.50]. 

Nadzór w jednoosobowej spółce z o.o.
W spółce kapitałowej uprawnienia kontrolne stanowią indywidualne prawo każdego wspólnika spółki z o.o. Prawo to, zgodnie z art. 212 § 1 KSH, polega na tym, że wspólnik może w każdym czasie przeglądać księgi i dokumenty spółki, sporządzać bilans dla swego użytku oraz żądać wyjaśnień od zarządu. Wspólnik przy wykonywaniu swego prawa może korzystać z pomocy upoważnionej przez siebie wykwalifikowanej osoby, np. biegłego rewidenta, prawnika, doradcy podatkowego [2, s. 447]. Indywidualna kontrola wspólnika może być wyłączona lub tylko ograniczona (nie obligatoryjnie) wtedy, gdy w spółce zostanie powołany jeden lub dwa organy nadzoru tj. rada nadzorcza lub komisja rewizyjna. Przepisy KSH wymagają ustanowienia rady nadzorczej lub komisji rewizyjnej w spółkach, w których kapitał zakładowy przewyższa kwotę 500 000 zł, a wspólników jest więcej niż dwudziestu pięciu. W związku z powyższą regulacją w jednoosobowej spółce z o.o. nigdy nie powstanie z mocy prawa obowiązek ustanowienia organów nadzoru. Organy te funkcjonować mogą jedynie jako organy fakultatywne powołane do funkcjonowania z woli spółki na mocy uchwały zgromadzenia wspólników, którego rolę pełni jednoosobowy wspólnik [5, s. 174]. Zaznaczyć trzeba, iż w doktrynie pojawiły się głosy o konieczności wprowadzenia obowiązku powoływania w spółkach o jednym wspólniku stałego organy nadzoru lub tylko wykonującego jego funkcje okresowo. Jako kryterium jego powołania podnoszono wielkość prowadzonego przedsiębiorstwa. Wskazywano jednak, iż odwołanie się do powyższego kryterium byłoby błędne, gdyż wiązałoby się z koniecznością rozciągnięcia go na wszystkie spółki, inaczej bowiem poddanie temu obowiązkowi tylko spółek jednoosobowych wiązałoby się z unikaniem tworzenia tych spółek i korzystania z pomocy figurantów [12, s. 56]. 
W razie ustanowienia jednego z organów kontroli w jednoosobowej półce z o.o. zastosowanie będzie miał art. 214 KSH. Ustanawia on zakaz łączenia funkcji nadzorczych i administracyjnych. Zakaz polega na tym, iż zajmując stanowisko objęte dyspozycją art. 214 KSH nie można być wybranym do rady nadzorczej lub komisji rewizyjnej. W przypadku zajęcia któregoś ze stanowisk wymienionych w powołanym przepisie następuje automatycznie wygaśnięcie prawa do pełnienia funkcji w organach nadzorczych [2, s. 449]. Wskazany przepis stanowi normę o charakterze bezwzględnie obowiązującym co wiąże się z niemożnością jej uchylenia bądź zmiany w akcie założycielskim spółki. Reasumując o ile zostanie ustanowiony w jednoosobowej spółce organ kontroli to jedyny wspólnik nie może łączyć funkcji nadzorczych i zarządczych [13, s. 130; 5, s.175].
 
Bibliografia:
1. Popiołek W. Kodeks spółek handlowych. Komentarz, red. W. Pyzioł, Warszawa 2008. – S.394.
2. Strzępka J.A. [w:] Kodeks spółek handlowych. Komentarz, red. J.A. Strzępka, Warszawa 2009. – S. 338-449.
3. Kidyba A. Atypowe spółki handlowe, Zakamycze, 2001. – S. 49-50.
4. Włodyka S. Kodeksowe spółki atypowe, Warszawa 2004. – S. 60-65.
5. Bajor B. Jednoosobowa spółka z o.o. w świetle prawa handlowego, Warszawa 2002. – S.171-184.
6. Szumański A. [w:] System prawa prywatnego. Tom 17A. Prawo spółek kapitałowych, red. S. Sołtysiński, Warszawa 2010. – S. 474.
7. Szajkowski S., Tarska M., [w:] Sołtysiński S., Szajkowski A., Szumański A., Tarska M., Kodeks spółek handlowych, Komentarz do artykułów 151-300, Tom II, Warszawa 2005. – S. 162, 450.
8. Mróz T., Stec M. Prawo gospodarcze prywatne, Warszawa 2005. – S. 285-286.
9. Pabis R., [w:] J. Bieniak, M. Bieniak, G. Nitka-Jagielski, K. Oplustil, R. Pabis, A. Rachwał, M.Spyra, G. Suliński, M. Tofel, R. Zawłocki, Kodeks spółek handlowych. Komentarz, Warszawa 2011. – S. 628.
10. Buczkowski S. Ograniczona odpowiedzialność przedsiębiorcy, Studium Prawno-Handlowe, Warszawa 1937. – S. 137.
11. Karolak A. Wybrane zagadnienia prawne jednoosobowej spółki z o.o., Prawo Spółek 12/2002. – S. 26.
12. Szajkowski A. Odpowiedzialność wspólników i członków zarządu w spółce z o.o., Monitor Prawniczy 1/1993. – S. 56.
13. Kruczalak K. Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością, Gdańsk 1997. – S. 130. {jcomments on}
 
 

-
English French German Polish Romanian Russian Ukrainian
2022
July
MoTuWeThFrSaSu
    123
45678910
11121314151617
18192021222324
25262728293031
Національний розвиток держави і права повинен ґрунтуватися, у першу чергу, на:
 
На Вашу думку чи забезпечують реалізацію принципу верховенства права законодавчі реформи 2020 року?
 

Наші видання

Збірник матеріалів конференції(17.05.2012 року)
Система Orphus
Повну відповідальність за зміст опублікованих тез доповідей несуть автори, рецензенти та структурні підрозділи вищих навчальних закладів та наукових установ, які рекомендували їх до друку.

Лічильники і логотипи

Актуальна Юриспруденція